موزه کودکی ایرانک یکی از نهادهای فرهنگی وابسته به موسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان است که بر پایه پژوهشی بیست‌وپنج ساله در حوزه تاریخ ادبیات کودکان و مطالعات کودکی شکل گرفته است. هدف از برپایی این موزه آشنایی همگان با تاریخ فرهنگ کودکی ایران زمین و ترویج فرهنگ موزه‌گردی به ویژه در میان نسل جوان است. موزه کودکی ایرانک چهار بخش تاریخی به هم پیوسته دارد: دوره باستان، پس از اسلام، قاجار و پهلوی و در هر دوره با توجه به محدویت فضای موزه تنها به پنج موضوع شاخص در حوزه تاریخ فرهنگ کودکی پرداخته شده است: فرهنگ کودکی و ادبیات کودکان، بنیان‌های آموزش‌وپرورش و نوشت‌افزارها، زیست‌افزارهای کودکی و پوشاک کودکان.
اجرای تورهای موضوعی از روایت اشیاء کودکی، نمایش، متل‌خوانی، موسیقی و ترانه‌های کودکان، کتاب‌خوانی و قصه‌گویی و برگزاری کارگاه‌های متنوع برپایه موضوع موزه از برنامه‌های همیشگی موزه است. 

در رویداد گره بزنیم، قالی ببافیم، قصه بگوییم و ترانه بخوانیم، به منظور آشنایی کودکان و نوجوانان با هنر و فرهنگ فرش دستباف ایرانی، چندین کارگاه مناسب گروه های سنی مختلف طراحی شده است. کارگاه های آموزشی و تفریحی این رویداد به شرح زیر می باشد:

• آشنایی با فرآیند هنر قالی بافی همراه با قصه خوانی
• ریسندگی پشم به روش سنتی
• طراحی و نقاشی نقسه قالی (پازل فرش کاغذی)
• گره زنی و بافت قالی بر روی دار قالی

با توجه به اینکه در طول برنامه یک بافنده در حال بافت فرش بر روی دار قالی می باشد، کودکان می توانند ابتدا نحوه گره زدن را از بافنده یاد بگیرند و سپس یک گره بر روی قالی بزنند و برای اولین بار حس شیرین قالی بافی را تجربه کنند و همچنین با تمام ابزارآلات و روند قالی بافی آشنا شوند. 

اولین دوره رویداد (گره بزنیم، قالی ببافیم ،قصه بگوییم و ترانه بخوانیم) جمعه، 30 شهریور 1403، در دو نوبت صبح و عصر در موزه کودکی ایرانک برگزار شد و جمعی از کودکان و دوستداران فرش، در این رویداد شرکت کردند.

از آنجا که این رویداد فرهنگی به همت بنیاد فرش رشتی زاده اجرا گردیده است، در بخش ابتدایی رویداد، سرکار خانم طاهری، مسئول موزه کودکی، داستانی درباره زندگینامه استاد علی تاجررشتی (رشتی زاده) و چگونگی شروع به کار ایشان در حوزه فرش دستباف برای کودکان تعریف کرده و سپس ضمن پخش یک ویدیو از فرآیند تولید فرش دستباف، هادی پورجهان، مدرس و تولیدکننده فرش دستباف قم، در خصوص فرش دستباف برای کودکان و نوجوانان قصه گویی کرد و سپس داستان نمایشی با عنوان گل های قالی، برای کودکان و نوجوانان توسط قصه گویان موزه اجرا شد.

در ادامه در کارگاه نقاشی نقشه قالی، کودکان و نوجوانان با مشارکت یکدیگر، پازل نقشه قالی را رنگ آمیزی کردند و در کارگاه آشنایی با پشم و پشم ریسی، تعدادی از نوجوانان به همراه والدین، ریسندگی پشم را تجربه کردند.

در انتها، کودکان ،نوجوانان و همه دوستداران فرش، پس از آموزش گره زنی توسط بافنده، گره ای به یادگار بر روی قالی زدند و اولین تجربه خود را از قالی بافی در دفتر ایران گره نوشتند.

جمعه، 27 مهر 1403، دومین دوره رویداد گره بزنیم، قالی ببافیم، قصه بگوییم و ترانه بخوانیم نیز در موزه کودکی ایرانک برگزار گردید که کودکان و نوجوانان زیادی از این رویداد استقبال کردند و نظرات خود را در راستای آشنایی با هنر فرش دستباف، رسیندگی و رنگ آمیزی نقشه فرش دستباف، در ویدیو اعلام کردند.

در روز جمعه، 16 آذر 1403، سومین دوره رویداد “گره بزنیم، قالی ببافیم، قصه بگوییم و ترانه بخوانیم” با حضور دو مهمان ویژه برگزار شد. این دو مهمان، یکی بافنده‌ای قدیمی و دیگری بافنده‌ای جدید بودند. در این رویداد، فاطمه کوه‌کن، بافنده نسل قدیم، از احساسات و تجربیات خود در زمینه قالی‌بافی سخن گفت و سپس نازنین عباسیون، بافنده نسل جدید که تخصصی در زمینه فرش دستباف نداشت، از چگونگی علاقه‌مندی به بافندگی و ورود به این حوزه برای کودکان و نوجوانان صحبت کرد. در ادامه، در کارگاه نقاشی نقشه قالی، کودکان و نوجوانان با مشارکت یکدیگر، پازل نقشه قالی را رنگ‌آمیزی کردند. همچنین در کارگاه آشنایی با پشم و پشم‌ریسی، تعدادی از نوجوانان به همراه والدین، ریسندگی پشم را تجربه کردند. در پایان این برنامه، هر یک از کودکان و نوجوانان و دوستداران فرش، پس از آموزش، گره‌ای به یادگار بر روی قالی زدند و از تجربه این حس در دفتر ایران گره نوشتند.

در ایام نوروز 1404، رویداد فرهنگی “گره بزنیم، قالی ببافیم، قصه بگوییم و ترانه بخوانیم” در تاریخ‌های 5، 7 و 9 فروردین با هدف گسترش آگاهی و علاقه‌مندی به هنر قالی‌بافی برگزار شد. این برنامه با استقبال خوب خانواده‌ها و به‌ویژه کودکان و نوجوانان روبرو گردید.

شرکت‌کنندگان در این رویداد توانستند از کارگاه‌های آموزشی مختلفی بهره‌مند شوند که شامل تکنیک‌های قالی‌بافی، رنگ‌آمیزی نقشه‌های قالی و ریسندگی پشم بود. بخش‌های قصه‌گویی و ترانه‌خوانی نیز از جمله فعالیت‌هایی بود که ضمن ایجاد فضای شاد، فرصتی برای آشنایی با فرهنگ و ادبیات فارسی فراهم آورد.

این رویداد نشان‌دهنده علاقه مردم به هنرهای سنتی و فرهنگ ایرانی بود و امید می‌رود که با برگزاری چنین برنامه‌هایی، بتوانیم آگاهی و علاقه به هنر قالی‌بافی را در میان نسل جوان تقویت کنیم.

این برنامه به صورت ماهانه تا پایان فصل بافت قالی ادامه خواهد داشت، که فرصتی دیگر برای یادگیری و تعامل میان علاقه‌مندان فراهم می‌آورد.

روز سه‌شنبه، ۲۰ خرداد ۱۴۰۴ و هم ‌زمان با روز ملی فرش دستباف ایران، رویداد فرهنگی-هنری و آموزشی «گره بزنیم، قالی ببافیم» به میزبانی موزه کودکی ایرانک برگزار شد. این برنامه با پشتیبانی بنیاد فرش رشتی‌زاده و اجرای مجموعه ایران‌گره از ساعت ۱۵ تا ۱۸ میزبان خانواده‌ها و کودکان علاقه‌مند بود.